گروه پژوهشی ژنتیک ناباروری
مدیر گروه: دکتر محمدرضا زمانیان
mr.zamanian@royan-rc.ac.ir
دکتر محمدرضا زمانیان مدرک دکترای پزشکی خود را در سال 1373 از دانشگاه علوم پزشکی تهران دریافت کرده است. سپس در سال 1385 مدرک فوق لیسانس در رشته ژنتیک مولکولی و بعد در سال 1390 دکتری تخصصی خود را در رشته ژنتیک انسانی از دانشگاه پوترا در مالزی دریافت کرد. محورهای اصلی تحقیقاتی ایشان در زمینه های ژنتیک تولیدمثل، سرطان و روش های تشخیص مولکولی بیماری ها است.
مسئولیت فنی آزمایشگاه ژنتیک پزشکی و عضویت تیم تخصصی مرکز درمان ناباروری رویان از سال 1391 ، عضویت هیئت علمی در پژوهشگاه رویان از سال 1393، تدریس و عضویت هیئت علمی دانشگاه علم و فرهنگ از 1394، مدیر گروه ژنتیک دانشکده زیست شناسی دانشگاه علم و فرهنگ از سال 1399 و مدیریت گروه پژوهشی ژنتیک ناباروری پژوهشگاه رویان از سال 1403 بخشی از سوابق علمی، درمانی و اجرایی ایشان است. دکتر زمانیان در حال حاضر مدیر گروه پژوهشی ژنتیک ناباروری و مسئول فنی آزمایشگاه ژنتیک پزشکی و تشخیص ژنتیکی پیش از لانهگزینی جنین (PGT) در مرکز درمان ناباروری می باشند.
تاریخچه
گروه ژنتیک ناباروری سال ۱۳۸۰ در پژوهشگاه رویان تأسیس شد. برخی از فعالیتهای این گروه که بهصورت خدمات تخصصی پاراکلینیکی به مراجعهکنندگان بخش درمان ناباروری پژوهشگاه رویان ارائه میشود، عبارتاند از:
- مشاورهی ژنتیک
- کاریوتایپ لنفوسیت
- آزمایشهای پیش از تولد شامل آمنیوسنتز، MLPA و QF-PCR
- تشخیص ژنتیکی پیش از لانهگزینی جنین (PGD) با فنون FISH, Array CGH, Sanger sequencing
علایق پژوهشی عمده گروه شامل بررسی علل ژنتیکی ناباروری مردان و زنان، سقط مکرر (RSA)، علل ژنتیکی منجر به آزواسپرمی، تشخیص ژنتیکی پیش از لانهگزینی، فارماکوژنتیک و اپیژنتیک است.
بررسی پروفایلهای بیان ژن درمراحل اولیه جنینی، تأثیر فنون انجماد بر پروفایل ژنی سلولهای اووسیت یا جنین یا بافت تخمدان (در بیماران مبتلا به سرطان که پیش از شیمیدرمانی بافت تخمدان خود را برای انجماد به پژوهشگاه رویان ارسال میکنند) نیز با همکاری گروههای جنینشناسی و ناباروری زنان از دیگر عناوین مورد پژوهش گروه ژنتیک ناباروری است.
تولید پروتئینهای نوترکیب از طریق دستکاری ژنتیکی در سلولهای میزبانهای مختلف همچنین در شیر حیوانات تراریخته و بهتازگی در جوجههای تراریخته (با همکاری گروههای جنینشناسی و سلولهای بنیادی در پژوهشگاه رویان) از دیگر فعالیتهای اصلی این گروه است. گروه پژوهشی ژنتیک ناباروری رویان با پژوهشکده سلولهای بنیادی در تهیه کاریوتایپ از ردههای سلولهای بنیادی همچنین بررسیهای اپیژنتیکی و مطالعات ژنتیکی سلولهای بنیادی و سلولهای بنیادی iPSC، همکاری مستمر دارد.
با توجه به پاندمی کووید-۱۹ از اسفندماه سال ۱۳۹۸، اعضاء هیئت علمی این گروه در راهاندازی آزمایشگاه تشخیص مولکولی کووید-۱۹ همکاری کردند و همچنان در این زمینه مشغول فعالیت هستند.
اهداف
ماموریت گروه انجام تحقیقات پایه در مورد علل ژنتیکی و اپیژنتیکی مؤثر بر باروری، تکامل و لانهگزینی جنین در دو محور تشخیص و درمان است تا انتقال نتایج به بخش بالینی منجر به ارتقاء سلامت بیماران و تولد نوزادان سالم شود.
فعالیتها
- بررسی علل ژنتیکی در ارتباط با ناباروری مردان و زنان در جمعیت ایران
- مطالعات اپیژنتیکی تخمک، اسپرم و جنین پس از درمانهای کمک باروری همچنین پس از انجماد
- پزشکی مبتنی بر فرد در درمان ناباروری در تجویز نوع و مقدار مناسب دارو برای تحریک تخمکگذاری کنترل شده، از طریق فارماکوژنتیک
- بررسی علل ژنتیکی سقط مکرر در جمعیت ایران
- حفظ باروری در بیماران سرطانی
- تشخیص با کمک شاخصهای کمتر تهاجمی در بیماریهای مرتبط به نازایی-ناباروری و سرطان
- بهبود میزان لانهگزینی و سلامت جنینها با کمک روشهای تشخیصی و غربالگری ژنتیکی پیش از لانهگزینی و پیش از تولد
- پیگیری سلامت ژنتیکی نوزادان متولد شده با ART
- تولید پروتئینهای دارویی از طریق حیوانات تراریخته
آزمایشگاههای بالینی
- تشخیص ژنتیکی پیش از لانهگزینی جنین
- ژنتیک مولکولی پزشکی
- سیتوژنتیک پزشکی
اعضاء هیئت علمی
- دکتر پروانه افشاریان (دکترای تخصصی)
- دکتر امیر امیری یکتا (دکترای تخصصی)
- دکتر مسعود بذرگر (دکترای تخصصی)
- دکتر مهدی توتونچی (دکترای تخصصی)
- دکتر شبنم زرعی مرادی (دکترای تخصصی)
- دکتر محمدرضا زمانیان (پزشک، دکترای تخصصی)
- دکتر مریم شاهحسینی (دکترای تخصصی)
- دکتر ابوالحسن شاهزاده فاضلی (پزشک، دکترای تخصصی)
- دکتر حمید گورابی (دکترای تخصصی)
- دکتر نوید المدنی (دکترای پزشکی)
پژوهشگران و کارشناسان
- مونا خسرویفر (کارشناسی ارشد)
- رها فوائدی (کارشناسی ارشد)
- پرناز برجیان بروجنی (کارشناسی ارشد)
- فاطمه رحمانی (کارشناسی) دبیر گروه پژوهشی
- زینب رخصت طلب (کارشناسی ارشد)
- پگاه مختاری (کارشناسی ارشد)
- نجمه السادات مسعودی (کارشناسی ارشد)
- شیرین السادات بلوری ابراهیمی (کارشناسی ارشد)
زیرگروههای پژوهشی
- زیرگروه اپیژنتیک
- زیرگروه ژنتیک بالینی
- زیرگروه فارماکوژنتیک
- زیرگروه مهندسی ژنتیک
- زیرگروه بیوانفورماتیک بالینی
- بانک زیستی DNA انسانی
